Tijdschrift jrg.28, nr.3, Grondstoffenpolitiek

Grondstoffenpolitiek

2015
Nr. 
3

Grondstoffen vormen de basis van onze economie en samenleving. Alles wat we gebruiken om iets anders van te maken, is een grondstof. Deze Helling gaat vooral over die grondstoffen die niet hernieuwbaar zijn. Lucht, water, hout, vis: we kunnen er eindeloos gebruik van blijven maken mits we de natuurlijke kringlopen niet al te ruig verstoren. Dat geldt niet voor mineralen zoals metalen en fosfaat. Ze zijn onmisbaar, maar steeds moeilijker te bemachtigen. Omdat ze zich in landen bevinden waar oorlog is, omdat landen ze voor zichzelf willen houden, omdat ze te diep in de grond zitten en het winnen met veel vervuiling en/of hoge kosten gepaard gaat. Sommige wetenschappers waarschuwen voor het opraken van de winbare voorraden aan metalen en fosfaat in de aardkorst. Terwijl we die metalen nu juist nodig hebben voor de transitie naar duurzame energie en fosfaat essentieel is voor onze voedselvoorziening. Hebben we het recht op te maken wat toekomstige generaties ook nog dringend nodig hebben? 
Deze Helling verkent de politieke vragen rondom de hardware van onze samenleving en draagt voorstellen aan voor een betere omgang met schaarse grondstoffen.

Beeldbijdragen

Agbogbloshie: Leven van electronisch afval - Kevin McElvaney
Oro Verde. Goudwinning in Colombia – Ronald de Hommel
Anders bouwen: met karton, bamboe, oud materiaal of stro&leem
Fiets! Hoe duurzaam zijn de nieuwe modellen?

INHOUD

29 sep 2015
De Helling 2015-3
Onze mobieltjes en andere apparaten worden steeds geavanceerder, mede dankzij metalen waarvan niemand weet dat ze erin zitten, laat staan hoe ze heten. Gaan apparaten kapot of worden ze ingeruild voor een nieuwer...
24 sep 2015
De Helling 2015-3
Verhoog de belasting op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en verlaag de lasten op arbeid. Zo wil denktank Ex’tax de circulaire economie dichterbij brengen. Lof én kritiek werd zijn deel. Een gesprek met de...
24 sep 2015
De Helling 2015-3
Het internationale milieubeleid richt zich op het redden van hernieuwbare hulpbronnen. Er is weinig aandacht voor het vraagstuk van de niet-hernieuwbare hulpbronnen, zoals metalen en fosfaat. Een verkenning van de...
23 sep 2015
De Helling 2015-3
Dankzij de Europese ecodesignrichtlijn worden onze apparaten steeds energiezuiniger. Volgens dezelfde aanpak moet de verspilling van grondstoffen worden teruggedrongen. Eurocommissaris Timmermans moet zich over...
23 sep 2015
De Helling 2015-3
Grondstoffen brengen in ontwikkelingslanden vaker ongelijkheid en conflict dan welvaart en vrede. Maar de schatten in de bodem laten is voor de meeste landen geen optie. Wat is nodig voor een eerlijke winning van...
22 sep 2015
De Helling 2015-3
Fosfaat is van levensbelang voor onze voedselproductie. Onze samenleving is net zo afhankelijk van fosfaat als van water en zuurstof. Het is lang niet zeker dat er voor toekomstige generaties voldoende zal zijn....
22 sep 2015
De Helling 2015-3
Nederland en Europa doen hun best de grondstoffen veilig te stellen die cruciaal zijn voor de economie, maar waarvan het niet zeker is dat ze beschikbaar blijven. Wat is de beste strategie voor behoud van deze '...
21 sep 2015
De Helling 2015-3
De markt moet het doen in de circulaire economie: duurzaamheid en spaarzaamheid door economische prikkels. Desondanks zal er in de omgang met schaarse grondstoffen geen verandering komen zonder de passie van lokale...
21 sep 2015
De Helling 2015-3
Onze landbouw is afhankelijk van eindige grondstoffen. Om de wereld te blijven voeden is het zaak dat boeren zuinig omgaan met deze grondstoffen. Is biologische of gangbare landbouw daarvoor geschikter? Een...
20 sep 2015
De Helling 2015-3
Grotere steden, meer welvaart en complexere producten vereisen meer metalen. Dat geldt ook voor de overgang naar duurzame energie. Daardoor worden de metalen schaarser, terwijl voor hun winning meer energie nodig...
19 sep 2015
De Helling 2015-3
Antimoon is een halfmetaal met symbool Sb. Het heeft de bijzondere eigenschap dat het volume toeneemt bij afkoeling.
19 sep 2015
De Helling 2015-3
Zink is een metaal met symbool Zn. Het gaat snel verbindingen aan met andere stoffen, heeft een vrij laag smelt- en kookpunt en is goed bewerkbaar.
19 sep 2015
De Helling 2015-3
Molybdeen is een metaal met symbool Mo. Het behoort tot de elementen met het hoogste smelt- (2623°C) en kookpunt (4612°C).
19 sep 2015
De Helling 2015-3
Fosfaten zijn chemische verbindingen die het element fosfor bevatten. Fosfor is een niet-metaal met het scheikundig symbool P. Fosfaat wordt gewonnen uit verschillende ertsen.
18 sep 2015
De Helling 2015-3
Onderstaande aanbevelingen voor politiek, bedrijven en burgers zijn geïnspireerd door de artikelen in het grondstoffennummer van De Helling.

Colofon

De Helling verbindt onderstromen in de samenleving met de politiek. Het tijdschrift zet vragen op de politieke agenda, biedt verdieping bij actuele dilemma's en ontwikkelt nieuwe ideeën voor groene en linkse politiek.

De Helling valt op door de serieuze aandacht voor kunst, fotografie en vormgeving. Naast interviews, essays en opiniërende artikelen zorgen beeldbijdragen voor een extra dimensie. Ook geeft de Helling leestips en handvaten voor politieke actie.

Het tijdschrift verschijnt vier keer per jaar, bij de wisseling van de seizoenen. Het is een uitgave van Bureau de Helling, het wetenschappelijk bureau van GroenLinks. De redactie werkt op basis van een statuut dat haar onafhankelijkheid garandeert.

Redactie

  • Suzanne van den Eynden (hoofdredacteur)
  • Natasja van den Berg
  • Suzanne Kröger
  • Herman Meijer
  • Socrates Schouten
  • Farid Tabarki
  • Rens van Tilburg
  • Alderik Visser
  • Lot van Hooijdonk
  • Lara de Brito
  • Simon Otjes

 

Ontwerp & beeldredactie: Mark Schalken (De ruimte ontwerpers)

Druk: Drukkerij de Raddraaier te Amsterdam

Contact

redactiedehelling@bureaudehelling.nl

Overige correspondentie:
Postbus 8008
3503 RA Utrecht
tel. 030-2399907