Natuur en voedsel

De wijze waarop de relatie tussen mens en natuur wordt vormgegeven, van voedselproductie- tot consumptie en benadering van biodiversiteit heeft veel invloed op politieke besluitvorming. Deze politieke keuzes hebben vaak fatale gevolgen omdat men slecht inzicht heeft in de gevolgen, met name omdat ecosystemen en kringlopen, maar ook ons voedselsysteem niet in hun geheel worden bekeken.

Een integrale benadering van natuur, voedsel en ecosystemen, zoals binnen de agro-ecologie wordt bepleit, kan bijvoorbeeld helpen om voedsel niet los van landbouw te zien. Daar is een meer interdisciplinaire manier van denken voor nodig. Bureau de Helling onderzoekt deze relaties en de mogelijkheden van een integrale benadering door te kijken naar voedselsystemen en de relatie mens-natuur.

Het is duidelijk dat onze eco- en voedselsystemen uit balans zijn en dat het niet de goede kant op gaat; we putten onze aarde steeds verder uit. Intensieve veehouderij en landbouw zorgen voor ontbossing en tegelijkertijd neemt de mondiale vraag naar vlees alleen maar toe en lijkt ons eetgedrag maar moeilijk aan te passen. Binnen alle schakels van de voedselketen is het spanningsveld tussen natuurlijke processen en menselijk gedrag en ingrijpen te vinden. Klimaatverandering beïnvloedt de natuur, zo bedreigt oceaanverzuring veel voedselketens die met oceanen verbonden zijn. Dat levert nieuwe vragen op, zoals: in hoeverre anticiperen we op klimaatverandering en in hoeverre blijven we ertegen strijden en hoe moeten we omgaan met verlies van biodiversiteit?

Het gaat daarbij ook om de vraag wie ultiem verantwoordelijk is en hoe er wordt beslist over wat waardevol is. De veerkracht in onze natuurlijke omgeving moet behouden worden, maar tegen welke prijs? Met het herstellen van de balans in onze ecosystemen komen fundamentele veranderingen in levenshouding en waardenpatronen kijken. Juist deze systemen moeten in samenhang met elkaar worden bekeken. Want wat is er bijvoorbeeld allemaal voor nodig om vleesconsumptie terug te dringen? Ligt de keuze bij de consument of moet de overheid de regie nemen? Hoe kunnen we ieder onderdeel van dat systeem de juiste stem en ruimte geven, van de producent tot afvalverwerker? Valt wereldwijde voedselzekerheid te garanderen met een overschakeling naar duurzame landbouw of is dat een illusie? Zijn er wellicht andere alternatieven?

22 sep 2016
Biodiversiteit en voedselzekerheid zijn niet gebaat bij overintensieve landbouw. De wereld kan ook op andere wijze worden gevoed. Dat is geen pleidooi voor een terugkeer naar vroeger, maar wel voor radicale...
22 sep 2016
Ons landbouw- en voedselsysteem loopt tegen grenzen aan. Dat blijkt uit afnemende bodemvruchtbaarheid en problemen rond lucht, water, klimaat en biodiversiteit. De kernvraag voor een transitie naar duurzame...
15 sep 2016
Beleid ontwikkelen rondom voedsel is lastig. Maar er zijn voldoende aanknopingspunten, van een andere landbouw tot steun aan burgerinitiatieven. Aanbevelingen geïnspireerd door de artikelen in het Voedselnummer van...
Voedsel is misschien wel het belangrijkste in ons bestaan. Voedsel gaat over alles. Voedsel is emotioneel. Het raakt aan verschillen in identiteit, afkomst en klasse. Het verbindt het mondiale met het lokale en het...
26 aug 2016
Op 7 juli organiseerde Hellingproef in samenwerking met MAMyths-NL een debat tussen Edith Lammerts van Bueren, Bert Lotz en Marjan Bovers over genetische modificatie en biologische landbouw. Het verslag van een...
9 jul 2016
Waarheen met ons voedselsysteem? Deze vraag stond in de debatreeks ‘It’s the food, my friend’ centraal. Hebben de bezoekers aan het eind van de debatreeks een antwoord gekregen? Ja en nee. Is het debat dan wel...
29 jun 2016
Ik heb het geluk gehad dat ik op mijn basisschool elke vrijdagmiddag les kreeg over de natuur in de moestuin van de school. Ik herinner me goed dat ik, samen met een klasgenootje, een veel te grote kruiwagen...
28 jun 2016
Acht jaar na verschijnen is ‘De Hongerige Stad’ van Carolyn Steel nog steeds actueel. Steel belicht ons voedsel vanuit opvallende invalshoeken, maar laat vooral zien dat het huidige mondiale voedselsysteem schimmig...
8 jun 2016
De oude Romeinen wisten al hoe ze het volk rustig moesten houden: geef hen brood en spelen.
8 jun 2016
Toen ik nog op de middelbare school zat, kluste ik wat bij in een lokale strandtent. Ik was afwasser. In het restaurant stond een groot aquarium met levende kreeften. 
Abonneren op Natuur en voedsel