Redactioneel: Links in tijden van crisis

Links moet moraliseren en durven zeggen: dit is goed en dat is kwaad.

Links

Precies tien jaar geleden kwam de Helling uit met op de voorkant een uitbundig 17de-eeuws stilleven. De kop daarbij was: ‘Links in tijden van overvloed’. Het was de tijd van paars, groei en welvaart voor iedereen. Een periode van een volle beurs, maar ook, na de val van de muur, van ideologische leegte. Waar stond links nog voor, vroegen we ons af in dat nummer. Waar ging politiek überhaupt nog over? De antwoorden die we kregen waren schamel. Een jaar verder was alles anders, de politiek ontplofte en bracht ons nieuwe tegenstellingen, nieuwe thema’s, nieuwe vijanden, nieuwe stijlen.
Nu, tien jaar later, beleven we tegen deze achtergrond van culturele en politieke turbulentie, een heftige economische crisis. We weten inmiddels heel goed waar politiek over gaat, maar hoe zit dat met die andere vraag: waar staat links voor, met welk verhaal gaat links ons naar welke toekomst leiden? Hoe gaat ze grote groepen kiezers aan zich binden, niet alleen op 9 juni maar over een lange periode? We gaan hier op zoek naar het begin van antwoorden op de meeste dringende kwesties. Wat is links? Wat doen we met de markt? Wat is het antwoord op de populistische uitdaging? Wat is links bezuinigen? Wat komt er na de crisis?

Vriendschap

De filosofe Susan Neiman keert zich op de volgende pagina’s tegen cynisme en pleit voor optimisme. Ze verwijst links terug naar de waarden van de Verlichting en de Franse revolutie: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Een eigentijdse, meer individualistische invulling van dat laatste is vriendschap. Aan de fotografen en illustratoren die eerder meewerkten aan de Helling vroegen we hun visie te geven op de waarde ‘vriendschap’, met haar mooie én problematische kanten. Deze beelden vindt u terug verspreid door dit nummer.

Links in tijden van crisis

Links moet moraliseren en durven zeggen: dit is goed en dat is kwaad. Dat beweert de Amerikaanse politiek-filosofe Susan Neiman in een interview in het nieuwe lentenummer van de Helling. Neiman komt met stevige kritiek: “Ten onrechte heeft links de utopische vergezichten opgeven voor relativisme, pragmatisme en belangenpolitiek.” Ze heeft ook advies: “Links moet terug naar de Verlichting, het geloof in morele vooruitgang. Mensen hebben behoefte een moreel kompas, een duidelijke opvatting over rechtvaardigheid.” En ze pleit voor meer zelfvertrouwen: “Links vergeet haar successen te claimen.”

In deze tijden van economisch malheur en politieke verwarring gaat de Helling op zoek naar het linkse verhaal. Hoe gaat links kiezers aan zich binden, niet alleen op 9 juni maar voor de lange termijn? Pieter Pekelharing onderzoekt wat we met de vrije markt aan moeten. Dick Pels adviseert over hoe om te gaan met het populisme. Uit Zwitserland een verhaal over ‘de minaretten’ en hoe om te gaan met angst. Ewald Engelen analyseert de adviezen van 24 internationale denkers over de wereld na de kredietcrisis. En Bas Jacobs, Jolande Sap en Rutger Groot Wassink geven ieder een antwoord op de vraag: wat is links bezuinigen?

Verder in dit nummer een haarscherpe analyse over de uitzichtloosheid van de militaire strategie in Afghanistan. Onderhandelen met de taliban is de enige uitweg, schrijven Ghassan Dahhan en Atef Hamdy. Het advies van de WRR over ontwikkelingshulp wordt door Max van den Berg bekritiseerd omdat het a-politiek is en voorbij gaat aan belangenbotsingen.

In eigen land kijken drie GroenLinks-wethouders terug op vier jaar besturen. GroenLinks-wethouders krijgen veel voor elkaar, maar zijn te veel idealist en te weinig politicus. Dat wil zeggen: ze negeren de machtspolitiek en vergeten successen electoraal uit te buiten.

Journalistiek onderzoeker.
Alle artikelen