Redactioneel: Wie zijn wij?

In het Belgische Manage werd eind november de directie van een verffabriek drie dagen gegijzeld door haar eigen werknemers. Aanleiding was het schrappen van de helft van de ongeveer 300 banen. 

Op televisie waren beelden te zien van werknemers – nee, arbeiders! – met boze koppen rond grote vuren, niet van plan een krimp te geven. Ongekende taferelen voor Nederlandse begrippen. Sociaal-economisch lijkt in ons land alles pais en vree en dat is curieus. Ga maar na, we beleven hier de ergste economische recessie sinds 25 jaar, de werkloosheid stijgt snel, onze pensioenen verdampen en het kabinet legt de last van bezuinigingen voor een flink deel bij de minima. Toch is er nauwelijks enige maatschappelijke reactie. Ja, de oppositiepartijen roepen moord en brand en grote woorden over asociaal en onbeschaafd, maar de enige respons is de echo.

Ik kan twee verklaringen bedenken. De ene is dat in de rijke tweede helft van de jaren negentig iedereen – dus ook de minima – goed geboerd heeft en dus tegen een stootje kan. Misschien zijn mensen ook praktischer geworden en accepteren ze achteruitgang na vooruitgang zoals het voorbijgaan van de seizoenen. De andere verklaring is dat Nederlanders belangrijker zaken aan hun hoofd hebben. Hoofddoekjes, islamitische scholen, overlast, normen en waarden – kortom: immigratie en identiteit. Nederland is onomkeerbaar aan het veranderen en het is begrijpelijk dat haar inwoners – allochtoon en autochtoon – zo met zich zelf en met elkaar bezig zijn, maar het heeft ook iets navelstaarderigs, die cultuurvragen: wie zijn wij, tot wie behoren wij, wie hoort niet bij ons? En straks krijgen we de uitbreiding van Europa er ook nog bij (de Polen komen!).

Achterin dit nummer staat een mooie fotoreportage van Marokkaans-Nederlandse jongeren op vakantie in het oude moederland (zie foto hierboven). Ze voelen zich er thuis, maar willen er niet wonen; ze worstelen met hun identiteit. Als autochtone Nederlanders goed kijken, zullen ze er iets in herkennen. Misschien zou het goed zijn als iedereen zich wat minder met cultuur en wat meer met economie ging bezig houden.

Journalistiek onderzoeker.
Alle artikelen